Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme için .com.tr alan adı, müşterilere "yerel ve güvenilir bir şirketiz" mesajını en kısa yoldan veren dijital kimliktir. Uzun yıllar boyunca bu uzantıyı almak; ticaret sicil gazetesi, vergi levhası veya marka belgesi gibi evrakların hazırlanmasını ve onay beklenmesini gerektiriyordu. Bugün ise süreç çok daha basit: uygun bir isim bulup birkaç dakika içinde tescil işlemini tamamlayabilirsiniz. Yine de "basit" olması, dikkatsiz yapılabileceği anlamına gelmiyor. Aşağıda, .com.tr tescilinin 2026 itibarıyla nasıl işlediğini adım adım ele alıyoruz.
TRABİS nedir, .com.tr kimin yönetiminde?
.tr uzantılı alan adları, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından işletilen TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) üzerinden yönetilir. TRABİS, uzantının kayıt otoritesidir; son kullanıcılar ise başvurularını doğrudan TRABİS'e değil, BTK tarafından yetkilendirilmiş kayıt kuruluşları (registrar) aracılığıyla yapar.
Bu yapı pratikte şu anlama gelir: alan adınızı hangi yetkili kayıt kuruluşundan alırsanız alın, kayıt aynı merkezi veri tabanında tutulur. Kayıt kuruluşları arasındaki fark; fiyat, kontrol paneli kullanım kolaylığı, DNS yönetimi, teknik destek kalitesi ve ek hizmetlerdir.
Belgesiz tescil dönemi neyi değiştirdi?
.tr Alan Adları Yönetmeliği kapsamında 14 Eylül 2022 tarihinden itibaren .com.tr başta olmak üzere birçok .tr uzantısı belgesiz tahsis edilmeye başlandı. Bu değişiklikle birlikte:
- Evrak zorunluluğu kalktı: .com.tr almak için şirket kuruluş belgesi, marka tescil belgesi ya da ticaret unvanı ispatı istenmiyor.
- "İlk gelen alır" ilkesi geçerli: Boşta olan bir alan adını, kurallara uygun başvuruyu ilk tamamlayan kişi veya kurum tescil eder.
- Tescil hızlandı: Onay için günlerce beklemek yerine işlem genellikle dakikalar içinde tamamlanıyor.
Belgesiz dönem, işletmeler için büyük kolaylık sağlasa da bir riski de beraberinde getirdi: markanızla aynı isimdeki .com.tr alan adını başka biri sizden önce alabilir. Bu nedenle yeni bir marka veya ürün adı belirlediğinizde ilgili alan adını beklemeden tescil etmeniz önerilir.
Belgesiz tescil, başkasının marka veya ticaret unvanı haklarını ihlal etme serbestliği vermez. Kötü niyetli tescillere karşı hak sahipleri, TRABİS mevzuatında öngörülen uyuşmazlık çözüm yoluna veya yargıya başvurabilir.
.com.tr alan adını kimler alabilir?
Belgesiz tescil, "herkes her koşulda alabilir" anlamına gelmez; başvuru sahibinin kimliğinin doğrulanabilir olması gerekir. Genel çerçevede .com.tr alan adını şu kişi ve kurumlar tescil edebilir:
- T.C. vatandaşları: T.C. kimlik numarasıyla bireysel olarak başvurabilir.
- Türkiye'de vergi kimlik numarası olan tüzel kişiler: Şirketler, dernekler, vakıflar ve diğer kuruluşlar vergi kimlik numaralarıyla tescil yapabilir.
- Türkiye'de yerleşik yabancılar: Yabancı kimlik numarası veya vergi kimlik numarası bulunan kişiler de başvuru yapabilir.
Türkiye ile bu şekilde bir bağı bulunmayan yurt dışı başvuru sahipleri için ek koşullar söz konusu olabilir. Böyle bir durumda tescilden önce kayıt kuruluşunuza danışmanız en sağlıklı yoldur.
Önemli bir not: Alan adını kimin adına tescil ettiğiniz, ileride en çok sorun çıkaran konulardan biridir. Şirketinize ait bir alan adını çalışanınızın ya da ajansınızın adına kaydettirmek, ayrılık veya anlaşmazlık durumunda alan adının kontrolünü kaybetmenize yol açabilir. Kurumsal alan adlarını mutlaka şirketin kendi unvanı ve vergi numarasıyla tescil ettirin.
Diğer .tr uzantıları ve belge şartları
.com.tr dışında da çok sayıda .tr uzantısı bulunur. Bunların bir kısmı belgesiz tahsis edilirken, belirli meslek gruplarına veya kurumlara ayrılmış uzantılar hâlâ belge veya yetki doğrulaması gerektirir.
| Uzantı | Tipik kullanım | Tahsis şekli |
|---|---|---|
| .com.tr | Ticari işletmeler, markalar | Belgesiz |
| .net.tr | İnternet ve altyapı hizmetleri | Belgesiz |
| .org.tr | Dernek, vakıf, sivil toplum | Belgesiz |
| .gen.tr | Kişisel ve genel amaçlı siteler | Belgesiz |
| .web.tr, .biz.tr, .info.tr | Genel amaçlı web projeleri | Belgesiz |
| .av.tr | Avukatlar ve hukuk büroları | Belgeli (mesleki doğrulama) |
| .dr.tr | Hekimler | Belgeli (mesleki doğrulama) |
| .k12.tr | Okul öncesi, ilk ve ortaöğretim kurumları | Belgeli |
| .edu.tr | Yükseköğretim kurumları | Belgeli |
| .gov.tr | Kamu kurum ve kuruluşları | Belgeli |
Uzantılara ilişkin kurallar zaman zaman güncellenebildiği için, özellikle meslek veya kurum odaklı bir uzantı almayı planlıyorsanız güncel koşulları başvuru öncesinde kontrol etmeniz önerilir.
Adım adım .com.tr tescili
Belgesiz dönemde .com.tr tescili birkaç basit adımdan oluşur:
- Alan adı sorgulama: Kayıt kuruluşunun arama aracında istediğiniz ismi sorgulayın. Alan adı boşta görünüyorsa tescile uygundur.
- Süre seçimi: Alan adını kaç yıllığına tescil etmek istediğinizi belirleyin. Kritik alan adları için çok yıllık tescil, yenileme unutkanlığı riskini azaltır.
- Hak sahibi bilgileri: Bireysel başvurularda T.C. kimlik numarası, kurumsal başvurularda şirket unvanı ve vergi kimlik numarası gibi bilgileri eksiksiz ve doğru girin.
- Kimlik doğrulama ve ödeme: Kayıt kuruluşunun öngördüğü doğrulama adımlarını tamamlayın ve ödemeyi yapın.
- DNS ayarları: Alan adınızı hosting hesabınıza bağlamak için ad sunucularını (nameserver) tanımlayın. DNS değişikliklerinin internet genelinde yayılması birkaç saat sürebilir.
- E-posta ve SSL kurulumu: Kurumsal e-posta için MX kayıtlarını, teslim edilebilirlik için SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını oluşturun; sitenizi SSL sertifikasıyla HTTPS üzerinden yayınlayın.
Alan adınızla birlikte kayıtlı iletişim e-posta adresinin güncel ve size ait olduğundan emin olun. Yenileme hatırlatmaları ve transfer onayları bu adrese gönderilir; erişemediğiniz bir adres, alan adınızı kaybetmenize neden olabilir.
.com.tr alan adı transferi
Mevcut kayıt kuruluşunuzdan memnun değilseniz .com.tr alan adınızı başka bir yetkili kayıt kuruluşuna taşıyabilirsiniz. Transfer süreci genel hatlarıyla şöyle işler:
- Mevcut kayıt kuruluşunuzun panelinden alan adının transfer kodunu (yetki kodu) alın; varsa transfer kilidini kaldırın.
- Yeni kayıt kuruluşunda transfer talebi oluşturup bu kodu girin.
- Hak sahibi onayı ve ilgili kontroller tamamlandığında alan adı yeni kayıt kuruluşuna geçer.
Transfer öncesinde alan adınızın süresinin çok yakın bir tarihte dolmadığını ve hak sahibi bilgilerinin doğru olduğunu kontrol edin. DNS kayıtlarınızı da yedekleyin; böylece ad sunucusu değişikliği gerekirse web siteniz ve e-postalarınız kesintiye uğramaz.
Transfer ile hak sahibi değişikliği aynı şey değildir
Transfer, alan adının bir kayıt kuruluşundan diğerine taşınmasıdır; alan adının sahibi değişmez. Alan adını başka bir kişiye veya şirkete devretmek ise hak sahibi değişikliği olarak ayrı bir işlemdir ve hem devreden hem de devralan tarafın onayını gerektirir. Örneğin şahıs adına aldığınız bir alan adını sonradan kurduğunuz şirkete geçirmek istiyorsanız yapmanız gereken işlem budur. Bu tür bir devirde iki tarafın kimlik bilgilerinin doğru olması ve onay e-postalarına erişilebilmesi süreci hızlandırır.
Alan adınızı güvende tutmanın yolları
- Kayıt kuruluşu panelinize erişimde güçlü bir parola ve mümkünse iki aşamalı doğrulama kullanın.
- Transfer kodunu yalnızca gerçekten transfer yapacağınız zaman alın ve kimseyle e-posta üzerinden açık şekilde paylaşmayın.
- Alan adınızın bitiş tarihini takviminize ekleyin; otomatik yenilemeyi açık tutun.
- Web ajansınızla çalışıyorsanız panel erişimini ajansa devretmek yerine, gerekli DNS değişikliklerini sizin onayınızla yapmalarını tercih edin.
Alan adı seçerken dikkat edilecekler
Teknik süreç kolaylaştıkça asıl zor kısım doğru ismi bulmak oluyor. İyi bir alan adı yıllarca kullanacağınız bir varlıktır; şu ölçütler seçiminizi kolaylaştırır:
- Kısa ve akılda kalıcı olsun: Telefonda söylendiğinde tek seferde doğru yazılabilmeli.
- Türkçe karakter sorununu düşünün: "ç, ğ, ı, ö, ş, ü" içeren isimlerin Latin harfli karşılığı farklı okunabilir. Gerekirse olası yazım varyasyonlarını da tescil edin.
- Tire ve rakamdan kaçının: Zorunlu değilse tire ve sayı kullanmak, isminizin yanlış yazılma ihtimalini artırır.
- Markanızla uyumlu olsun: Alan adı, ticaret unvanınız veya marka adınızla aynı ya da çok yakın olmalı.
- Uzantıları birlikte koruyun: .com.tr yanında .com uzantısını da almak, rakiplerin veya kötü niyetli kişilerin benzer adreslerle müşterilerinizi yanıltmasını zorlaştırır.
- Başkalarının haklarına saygı gösterin: Tanınmış bir marka adını içeren alan adı almak, belgesiz dönemde bile hukuki sorunlara yol açabilir.
.com.tr uzantısının yıllık ücreti genellikle uluslararası uzantılardan daha düşüktür. Kilitkutu'da .com.tr alan adı yıllık ₺1.280, .com alan adı ise yıllık ₺1.490 (+KDV) fiyatla tescil edilir. Uygunluk sorgusu ve tescil için alan adı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Alan adı ve marka tescili ilişkisi
En sık karıştırılan konulardan biri, alan adı sahibi olmanın marka hakkı sağlayıp sağlamadığıdır. Kısa cevap: sağlamaz. Alan adı tescili, size yalnızca o internet adresini belirli bir süre kullanma hakkı verir. İsminizi ticari olarak koruyan şey ise TÜRKPATENT nezdinde yapılan marka tescilidir.
Belgesiz dönemde bu ayrım daha da önemli hâle geldi. Eskiden .com.tr almak için çoğu zaman marka veya unvan belgesi gerektiğinden, alan adı sahipliği ile isim hakkı arasında doğal bir bağ vardı. Artık bu bağ yok. Tescilli bir markanız varsa, markanızı izinsiz kullanan alan adlarına karşı hukuki yollara başvururken elinizde güçlü bir dayanak olur. Tescilli markanız yoksa, önce davranan kazanır.
Bu yüzden yeni bir işe başlarken ideal sıralama şöyledir: ismi belirleyin, alan adı ve marka uygunluğunu birlikte araştırın, ardından alan adını hemen tescil edip marka başvurusunu da gecikmeden yapın. Marka sürecinin ayrıntıları için Marka Tescili Nasıl Yapılır? rehberimize göz atabilir, profesyonel destek için marka tescili danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Özetle
.com.tr alan adı almak artık hızlı ve belgesiz bir işlem. Ancak "ilk gelen alır" kuralı, değerli isimleri geciktirmeden korumanızı gerektiriyor. Alan adını şirketiniz adına tescil edin, iletişim bilgilerinizi güncel tutun, otomatik yenileme veya çok yıllık tescil ile süre aşımı riskini ortadan kaldırın ve isminizi marka tescili ile tamamlayın. Kilitkutu ekibi, alan adı tescilinden DNS ve kurumsal e-posta kurulumuna kadar tüm süreçte yanınızda.